Separatör filtre ne işe yarar?
Yağ enjeksiyonlu vidalı kompresörlerde yağ, vida bloğunu hem yağlar hem de soğutur ve sıkıştırılan havayla karışır. Bu yağ-hava karışımı önce separatör tankında kaba ayrımdan geçer, ardından separatör filtre (yağ ayırıcı) havadaki yağ zerreciklerini tutar. İyi çalışan bir separatör, hatta kalan yağı genellikle 1–3 ppm seviyesine indirir.
Separatörler iki ana yapıdadır: kompresör üzerine vidalanan spin-on separatörler ve tank içine yerleştirilen element (gövde içi) separatörler. Hangi tip olursa olsun görevi aynıdır: yağı kompresörde tutmak, basınçlı havayı temiz bırakmak. Separatör filtre çeşitleri için separatör filtre sayfamıza bakabilirsiniz.
Vidalı kompresör filtreleri ve tipik değişim aralıkları
Bir vidalı kompresörde üç ana filtre bulunur. Aşağıdaki tablo yaygın genel aralıkları özetler; tozlu ortamlarda ve yüksek sıcaklıkta süreler kısalır.
| Filtre | Görevi | Tipik değişim aralığı |
|---|---|---|
| Emiş hava filtresi | Kompresöre giren havayı süzer, vida bloğunu korur | Genelde 2.000 saat; tozlu ortamda daha sık |
| Yağ filtresi | Vida bloğuna dönen yağı süzer | Genelde 2.000 saat |
| Separatör (yağ ayırıcı) | Basınçlı havadaki yağı ayırır | 2.000–4.000 saat veya ΔP ≈ 1 bar |
| Hat filtreleri (kaba, ince, aktif karbon) | Basınçlı havayı kullanım noktasından önce temizler | Fark basıncı göstergesine göre |
1 bar basınç farkı kuralı nedir?
Separatör filtre zamanla yağ ve kirle doyar. Doydukça içinden geçen havanın karşılaştığı direnç, yani separatörün giriş ve çıkışı arasındaki basınç farkı (ΔP) artar. Basınç farkı yaklaşık 1 bar'ı geçtiğinde separatör artık verimli çalışmıyor demektir: kompresör aynı hat basıncını sağlamak için daha yüksek basınçta çalışır, bu da daha fazla elektrik tüketimi anlamına gelir.
Birçok modern kompresörün kontrol panelinde separatör basınç farkı ya da ‘separatör servisi’ uyarısı bulunur. Panel yoksa tank basıncı ile hat çıkış basıncı arasındaki fark izlenerek aynı bilgiye ulaşılabilir. Saat dolmamış olsa bile basınç farkı sınırı aştıysa separatör değiştirilmelidir.
Separatör değişim zamanının belirtileri
- Basınçlı hava hattında, kurutucuda veya kullanım noktalarında yağ görülmesi
- Kompresörün yağ tüketiminin belirgin şekilde artması, sık yağ tamamlama ihtiyacı
- Motor akımının yükselmesi, enerji tüketiminin artması
- Tank basıncı ile hat basıncı arasındaki farkın büyümesi
- Hat filtrelerinin ve kurutucunun beklenenden hızlı kirlenmesi
- Kompresörün aşırı ısınması veya yüksek sıcaklık uyarısı
Hatta yağ taşınması yalnızca enerji kaybı değildir. Boya, gıda, tekstil ve ilaç gibi hassas üretimlerde yağlı hava ürün kalitesini doğrudan bozar. Bu nedenle basınçlı hava kalitesi ISO 8573-1 sınıflarına göre tanımlanır ve hat filtreleri de bu sınıflara göre seçilir.
Separatör ömrünü kısaltan nedenler
- Kirli emiş havası: zamanında değişmeyen hava filtresi tozun yağa ve separatöre ulaşmasına yol açar.
- Yanlış veya yaşlanmış yağ: oksitlenen yağ vernik ve tortu oluşturup separatör medyasını tıkar.
- Yüksek çalışma sıcaklığı: kirli soğutucu ve havasız kompresör odası yağın bozulmasını hızlandırır.
- Sık yük-boş geçişleri: tank basıncındaki dalgalanma separatörü zorlar.
- Yağ filtresinin geciktirilmesi: kirli yağ separatör ömrünü doğrudan kısaltır.
Bu yüzden önerilen uygulama, kompresör bakımını üçlü set (hava, yağ, separatör) mantığıyla planlamak ve yağı da üreticinin önerdiği tipte kullanmaktır. Çorlu, Çerkezköy ve Ergene OSB'lerindeki tekstil ve boya-apre tesislerinde kompresör odalarının tozlu ve sıcak olması, bu ömür kısalmasının sahada sık görülen örnekleridir.
Separatör değişiminde dikkat edilecekler
- Kompresörü durdurun, elektrik bağlantısını kilitleyin ve tank basıncının tamamen boşaldığından manometreden emin olun.
- Spin-on tipte separatörü filtre anahtarıyla sökün; element tipte tank kapağını açıp elemanı çıkarın. Yağ dönüş (scavenge) borusunun konumunu not edin.
- Yeni separatörün contasına kompresör yağı sürün; element tipte topraklama klipsinin ve contaların doğru yerleştiğini kontrol edin.
- Yağ dönüş borusunun ucunu, üreticinin tarif ettiği mesafede elemanın dibine yakın konumlandırın; yanlış konum yağ taşımasına yol açar.
- Aynı bakımda hava ve yağ filtresini de değiştirin, yağ seviyesini kontrol edin.
- Kompresörü çalıştırıp kaçak, basınç farkı ve sıcaklık değerlerini izleyin; bakım saatini kayda geçirin.
Separatör değişiminden sonra enerji tüketiminin ve yağ tamamlama ihtiyacının azalması, değişimin doğru zamanda yapıldığının en somut göstergesidir.
Bakım planı: saat sayacı mı, takvim mi?
Tek vardiya çalışan bir atölye kompresörü ile üç vardiya çalışan bir tekstil fabrikasının kompresörü aynı takvimle bakıma alınamaz. Bu yüzden separatör ve diğer filtreler için esas ölçü, kompresörün yükte çalışma saati ve panelde izlenen basınç farkıdır. Ancak az çalışan kompresörlerde yağın zamanla yaşlandığını da unutmamak gerekir; saat dolmasa bile yağ ve filtrelerin üreticinin önerdiği takvim sınırında değiştirilmesi doğru olur.
Birden fazla kompresörü olan tesislerde her makine için ayrı bakım kartı tutmak, filtre setlerini önceden planlamayı kolaylaştırır. Yedek bir üçlü setin depoda hazır bulunması, beklenmedik bir separatör arızasında üretimin durma süresini kısaltır.
Doğru separatör nasıl seçilir?
Separatör seçiminde kompresör markası ve modeli (Atlas Copco, Kaeser, Ingersoll Rand, CompAir, Dalgakıran gibi), debi, çalışma basıncı ve yağ tipi uyumu belirleyicidir. Orijinal parça numarası ya da eski separatörün üzerindeki kod esas alınarak muadil karşılık bulunabilir; muadilde orijinal kod eşleştirme referansıdır. Örneğin MANN-FILTER kompresör hava-yağ separatörlerini LE önekiyle kodlar; Donaldson da basınçlı hava filtrasyonunda geniş bir ürün yelpazesine sahiptir.
Havalı delgi yapan sondaj makinelerinde de vidalı kompresör bulunur ve separatörleri aynı mantıkla, genellikle 2.000–4.000 saatte değişir. Kompresör filtrelerinin tamamı için kompresör filtreleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Trakya ve İstanbul'da kompresör separatör filtresi tedariki
Akışık Filtre, vidalı kompresörler için separatör, hava ve yağ filtrelerini set halinde, orijinal ve muadil seçenekleriyle tedarik eder. Katalogda bulunamayan veya üretimi durmuş elemanlar için numuneden özel imalat imkânını da değerlendiriyoruz.
Trakya Bölge Müdürlüğümüz Ergene Velimeşe OSB'de, merkezimiz İstanbul İkitelli'dedir. Çorlu, Çerkezköy, Kapaklı, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli ve Silivri'deki fabrikalara stok durumuna göre hızlı sevkiyat planlıyoruz. Kompresörün marka, model ve seri numarasını, eski separatörün kodunu veya fotoğrafını WhatsApp 0537 216 33 84'e gönderin; üçlü bakım setini birlikte hazırlayalım. Tesis bazlı ihtiyaçlar için Çerkezköy ve Ergene sayfalarımıza da göz atabilirsiniz. 35 yılı aşkın tecrübesiyle Akışık Filtre, MANN-FILTER, Donaldson, Fleetguard, FİL Filter ve Şampiyon Filtre yetkili bayisi olarak hizmet verir. Trakya şubemize 0501 329 19 90'dan ulaşabilirsiniz.
Doğru filtreyi birlikte bulalım
Parça kodu, makine modeli veya eski filtrenin fotoğrafı yeterli. Orijinal ve muadil seçenekleri stok ve fiyat bilgisiyle iletelim.
